Lãi suất tăng nhưng vẫn chưa đáng lo ngại

1. Áp lực thanh khoản khiến lãi suất huy động "nóng" lại

Theo số liệu từ NHNN tính đến ngày 27/11, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt hơn 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 16,56% so với cuối năm 2024. Đây là mức tăng trưởng tín dụng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Ngược lại, tốc độ huy động vốn lại chậm hơn, dẫn đến áp lực thanh khoản gia tăng trong hệ thống, đặc biệt vào mùa cao điểm cuối năm.

Diễn biến thị trường cho thấy:

• Tháng 11: Có 22 ngân hàng thương mại tăng lãi suất (phổ biến từ 0,1 - 0,3%).

• Tháng 12: Xu hướng tăng lan rộng sang nhóm Big 4 (Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank) với mức tăng khoảng 0,5%/năm.

• Hiện tại: Lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng tại các ngân hàng lớn dao động quanh mức 4,8 - 5,2%/năm.

Việc tăng lãi suất huy động được xem là bước đi tất yếu để các ngân hàng cân đối nguồn vốn khi tín dụng tăng trưởng quá nhanh.

2. Lãi suất cho vay vẫn ở mức hỗ trợ nền kinh tế

Dù lãi suất đầu vào tăng, NHNN vẫn kiên định với mục tiêu ổn định mặt bằng lãi suất đầu ra để hỗ trợ doanh nghiệp. Tính đến cuối tháng 10/2025, các chỉ số vẫn ở mức tích cực:

• Lãi suất cho vay bình quân (giao dịch mới): Giảm còn 6,88%/năm.

• Lãi suất tiền gửi bình quân: Duy trì khoảng 4,22%/năm.

Chính sách tiền tệ nới lỏng và sự chỉ đạo quyết liệt của NHNN trong việc tiết giảm chi phí hoạt động đã giúp lãi suất cho vay neo ở mức thấp, tạo động lực hấp thụ vốn cho nền kinh tế.

Mặt bằng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục ổn định để hỗ trợ nền kinh tế

3. So sánh lịch sử: Mặt bằng lãi suất vẫn thấp và an toàn

Theo báo cáo từ Chứng khoán Vietcap, đợt tăng lãi suất này không gây bất ngờ và nằm trong tầm kiểm soát. So với dữ liệu lịch sử, mức lãi suất hiện tại vẫn rất hấp dẫn:

• Thấp hơn 0,3 - 0,4 điểm % so với đáy giai đoạn COVID-19 (2020 - 2021).

• Thấp hơn khoảng 1,6 điểm % so với thời điểm trước dịch.

Vietcap đánh giá mặt bằng lãi suất tuyệt đối hiện nay vẫn mang tính chất hỗ trợ tăng trưởng, phù hợp với mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 của Chính phủ.

4. Triển vọng 2026: Thanh khoản sẽ sớm hạ nhiệt

Các chuyên gia dự báo áp lực lãi suất hiện tại mang tính thời vụ và sẽ sớm ổn định nhờ các yếu tố vĩ mô thuận lợi trong trung hạn:

• Sau Tết Nguyên đán (tháng 3): Thanh khoản hệ thống thường dồi dào trở lại theo quy luật hàng năm.

• Tác động quốc tế: Xu hướng cắt giảm lãi suất của FED giúp giảm áp lực tỷ giá và lãi suất trong nước.

• Dòng tiền: Giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh và dòng tiền nhàn rỗi từ dân cư quay lại hệ thống ngân hàng khi người dân thích nghi với các quy định thuế mới.

Kết luận: Đợt tăng lãi suất hiện nay chủ yếu phản ánh quy luật cung - cầu vốn ngắn hạn. Với sự điều hành chủ động của NHNN, lãi suất cho vay dự kiến vẫn được giữ ổn định, đảm bảo an toàn hệ thống và đồng hành cùng doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới.

Nguồn: Thị trường tài chính tiền tệ